KEMALİYE
COĞRAFİ DURUM :
Köy çevrenin batı kesimindeki Papaz Deresi
başlangıcı sayılan Değirmen Dere
kıyısında kurulmuş olup, Samanlı
dağlarının eteğinde hafif bir yükseltide kurulmuştur.
Doğusunda Hüseyinli, güneyinde Akçakaya ve Ahiler, batısında
Bilecik’in Osmaneli ilçesine bağlı Ağlan, İznik ilçesine
bağlı Elmalı Köyü, kuzeyinde ise Kocaeli iline bağlı
Tepecik ve Aytepe köyleri ile komşudur.
Köyün yayladaki arazilerinden başka ovada, Pendderesi denilen yerde
bağ ve bahçeleri vardır. Köyün başlıca mevkileri
ise Yukarıarpalık, Aşağıarpalık, Suludere,
Çaylar, Erenler, Kızıltoprak, Goruluk, Başdeğmeni,
Alan, Rahattarlaları, Çukurtarla, Mezarlıkyanı, Patlak ve
Pentdereleri gibi yerlerdir.
KÖYÜN TARİHİ :
Kemaliye köyü; Bizans tarihinde Tirse tekfurluğu diye anılan
Tirse harabeleri üzerine kurulmuş, tarihi çok eski köylerden
biridir. Köyün çevresindeki tarımsal gayeli kazılar sonucu
Bizanslılara ait tarihi eserler ele geçmektedir. Bu tarihi eserler
Bizanslıların çevreye hakim olduğu yıllarda Kemaliye
Köyü çevresinde kurulmuş bir tekfurluk olduğunu göstermektedir.
Tekfurluğun adı Bizans tarihinde Rinsel olarak geçmektedir. Bir
rivayete göre, içlerinde Kemaliye köyüne adını veren Kemal
Dede’ninde olduğu; Emevi orduları önce Beğce’yi
(Mekece) fethetmiş, daha sonra Rinsel (Tirse) Tekfurluğu
üzerine yürümüştür. Bu savaşta büyük kahramanlıklar
gösteren ve başı kopan Kemal Dede kellesi koltuğunda
şimdi mezarı bulunan Kemal Dede türbesine kadar giderek
Şehit düşmüştür. Bu savaş 705 ve 750
yılları arasında olmuş, Rinse tekfurluğu harabe
haline gelmiş, teslim olan Bizanslılar Müslümanlığı
kabul etmişlerdir.
Yıllarca Müslüman olarak kalan Tirse I. Haçlı seferlerinde
yeniden Bizanslıların eline geçmiş ve Selçuklular’a karşı
savaşmıştır. 1309 Yılında Akhisar’ın
Osmanlılar tarafından fethinden sonra Müslüman olan halkının
baskıları sonucu Tirse tekfuru teslim olmuştur.
Kuruluşundan 1938 Yılına kadar Tirse olan köyün adı,
Türkiye Büyük Millet Meclisinde alınan kararla Kemaliye olarak
değiştirilmiştir.
EKONOMİK VE SOSYAL DURUM :
Kemaliye köyü orman içi bir köydür. Eskiden geçim kaynağı
olan orman işçiliği önemini yitirmiş; tarım
ürünleri köyün ekonomisine hakim olmuştur. Başta barbunya,
çilek bağcılık, zeytincilik ve çeşitli tahıllar
köy ailelerinin ekonomisine büyük katkıda bulunmaktadır.
Sağlık ocağı ve ilkokulu olan köyün okuma oranı
yüksektir. Eşrefoğlu Rumi’nin yaz aylarında Kemeliye köyü
ve civarında yaşadığı, mezarının Küçük
dedik tepesinde olduğu, kızını da Abdurrahim Tirsi
Hazretleri ile evlendirdiği bazı kaynaklarda yazlıdır.
Eskiden Demirci Nalbant, Berber ve sünnetçi gibi sanatkarların
yetiştiği köyde; Agalar, Selmalar, Garipler, Kadirler, Azizler,
Halilçavuşlar,Berberhaliller, Sünnetçiler, Kamburlar, Kabalar,
Karabiberler, Agamustafalar, Halitalar, Oynanlar, Şeytancılar,
Şerfendiler, Dümbüllüler, Demirciler, Hacılar, Muhammetler,
Hocalar, Hoşafçılar, Zeynepler, Köleler, Karabeyliler,
Dedeler, Aşıklar, Cefalar, Aptiler, Tumbanlar, Dönerler,
Deymenciler’ sülaleler vardır.
©
2003 Foto Yakup 54900 Pamukova / SAKARYA